Projecten

In de loop van de werkingsjaren 2018-2019 wil Erfgoed Deurle de focus zetten op de groei en evolutie van kernen van de deurlese gemeenschap. Men vertrekt vanuit het uitgangspunt dat zelfs een kleine gemeenschap, die Deurle tenslotte was, een verzameling is van kleinere kernen, haarden, gehuchten die elk hun kenmerken hadden en dat vanuit die specificiteit een collectief geheel (het dorp) gestalte kreeg. Het is de bedoeling een aantal van deze kernen af te bakenen als een bestudeerbare site op basis van een aantal gemeenschappelijke, bindende kenmerken.

De site rond kasteel Ter Laeke, gelegen aan een van de bochten van de Leie. Belangrijk is dat hier de oudere historische relicten van het dorp kunnen getoond worden. Men vindt er immers restanten van de woongemeenschap tot in de middeleeuwen. De omgeving kenmerkt zich door de beperkte evolutie: hier geen commerciële ontwikkeling, wel eeuwenoude landbouwbedrijven met vele historische overblijfselen. De combinatie van adellijke verblijfplaats en daarrond de landbouwactiviteiten is illustrerend voor dit deel van Deurle. De (vroegere) invloed van de adel op de gemeenschap vindt men terug in de religieuze en politieke wereld van toen, en was een van de bindende elementen in de samenhang van het dorp. Het is illustratief voor de cultuur van dit dorp: het contrast tussen de dominante adellijke gemeenschap en de overgrote meerderheid van de landbouwbevolking.
De site rond het vroegere station, waar zich een economische activiteit ontwikkelde zoals laden en lossen van goederen, een pendelstation met een hinterland tot in de omliggende gemeenten zoals Nazareth, amusement en vertier, maar in de onmiddellijke omgeving wel nog landbouwbedrijven. Rond deze site is een gehucht gegroeid met herbergen, een overslagplaats, weegplaatsen. Het centrum was een stationsplein, met een statig station, waar op de piekmomenten een gezellige drukte heerste van komende en gaande pendelaars. Er ontwikkelde zich een eigen cultuur tot en met een kermis en schuttersgilde. De site is ook kenmerkend voor de ontwikkeling van de industriële gemeenschap in de 19de eeuw (ontwikkeling en fragmentatie van vervoersnetwerken tot in de kleinste plaatsjes gekoppeld aan pendelarbeid) en later het verdwijnen daarvan in de postindustriële maatschappij.
De site rond de nieuwe vierschaar, op de kruising van de Pontstraat, Klapstraat en de Kortrijkse Steenweg. Rond dit kruispunt ontwikkelde zich een belangrijke kern, met een aantal handelszaken en herbergen. Het lag letterlijk in het centrum van het dorp, net in het midden van enerzijds de meer agrarische kant van Deurle (kant naar station), en van anderzijds het bosrijke gedeelte, vooral gekenmerkt door de stuifduinen en de arme zandgrond, maar met residentieel karakter. De evolutie van de kern weerspiegelde zich ook in de verschuiving van het stratenpatroon: de oude Pontstraat liep dood op de Kortrijkse Steenweg, de rechtstreekse verbinding met de Lijnstraat werd letterlijk afgeblokt. Ook deze kern had een eigen cultuur, met kenmerkend: de officiële kermisattracties vonden daar plaats tot in de jaren ’70. Typisch ook: het oude gemeentehuis, met aanpalende gemeenschapszaal staat er als stille getuige van een florissant verleden. In de onmiddellijke omgeving woonden een aantal families die een stempel hebben gedrukt op het sociale leven van Deurle (familie Reynvoet, familie Van den Heede, familie Canty enz.)
Omgeving van het konijntje, gelegen aan de Oude Vierschaarstraat, op de kruising met de Warandedreef en de Brandstraat. De toponymie verwijst naar een relict uit de middeleeuwse rechtspraak. Het is gelegen aan de rand van het (toenmalig zeer dunbevolkte) bos aangelegd door de adellijke familie della Faille, en vooraan het landbouwgebied rond de ‘broeken’. Het is ook het begin van het Deurlese gedeelte van de oorspronkelijke verbindingsweg tussen Gent en Kortrijk en vermoedelijk van een oude heirweg. Rond dit kruispunt ontwikkelde zich een kleine gemeenschap. Het wordt een uitdaging om ook dit in kaart te brengen.
Raphaël Van Lerberge

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close